Rozwiązania projektowe

Elewacje perforowane sposobem na niepowtarzalny charkter obiektu

Pochodzenie perforacji

Niezależnie od epoki, przy kreowaniu i wznoszeniu architektury projektantom i inwestorom przyświecają te same przesłanki. Odkąd powstało budownictwo szukają oni sposobu na wyróżnienie budynku, tak aby zyskał niepowtarzalny charakter. Ikonami architektury, obiektami zapadającymi w pamięć, stają się te, które przykuwają uwagę bardziej od innych. Różnorodne zabiegi projektowe muszą być stosowane świadomie, „ze smakiem” i z pełną odpowiedzialnością, ponieważ są także jednymi z najczęstszych przyczyn powstawania karykatur architektury.

Budynek: Galeria Klif w Warszawie  Zdjęcia: gazeta.plBudynek: Galeria Klif w Warszawie Zdjęcia: gazeta.pl

Uwagę zwracają również te budynki, które wyprzedzają swoją epokę. Przy ich projektowaniu często wykorzystywane są nowe technologie, odkrycia które przynosi nauka. Tendencję tę obserwujemy niezależnie od okresu, w którym powstawały. Gotyk przyniósł nowe układy konstrukcyjne między innymi dla sklepień, konstruktywizm, nowe spojrzenie na konstrukcję budynku i zastosowanie nowych materiałów, dziś wykorzystujemy m.in. możliwości chemii budowlanej czy też maszyny sterowane numerycznie. Te ostatnie są w stanie przekształcić złożone projekty o nietypowych bryłach w rzeczywistą architekturę.

W historii architektury możemy odnaleźć liczne przykłady dążeń do tworzenia czystej a zarazem lekkiej formy obiektów, odpowiadającej potrzebom przyszłych użytkowników. Doskonałym tego przykładem jest ażur, którym jest również elewacja perforowana. W różnych częściach świata człowiek chronił się przed promieniami słonecznymi i wpływami atmosferycznymi, tworząc architekturę „lekką”, zapewniającą cyrkulację powietrza. Podnosiło to komfort użytkowania, a do stosowania tego typu rozwiązań skłania także chęć zapewnienia większej intymności.

Budynek: Galeria Klif w Warszawie  Zdjęcia: http://bnpparibas.media.pl/ Budynek: Galeria Klif w Warszawie Zdjęcia: http://bnpparibas.media.pl/

Trwałość architektury

Snując rozważania o tego typu elewacjach nie sposób nie wspomnieć o zmianie podejścia do trwałości architektury – nasi przodkowie tworzyli architekturę na setki, a nawet tysiące lat. Na całym świecie możemy spotkać budowle sprzed dziesiątek wieków (piramidy, świątynie, monumenty), na każdym kroku towarzyszy nam architektura licząca kilkaset lat. Patrząc na te przykłady, pojawia się pytanie, czy budowane dziś obiekty przetrwają wieki, albo w jakim stanie będą za kilkadziesiąt lat? Współcześnie podejście inwestorów bardzo często cechuje poszukiwanie rozwiązań, których głównym wyznacznikiem jest opłacalność ekonomiczna, a czas istnienia i eksploatacji wznoszonych obiektów jest ściśle powiązany ze wskaźnikiem rentowności inwestycji. Współczesne budynki szybko się starzeją, wymieniane są w całości na nowe lub podlegają gruntownym remontom, a ich wygląd zewnętrzny i wewnętrzny zmieniany jest zgodnie z panującą modą oraz jego funkcją.

Budynek: Miejsce Pamięci w Palmirach pod Warszawa Zdjęcia: ME Polska Budynek: Miejsce Pamięci w Palmirach pod Warszawa Zdjęcia: ME Polska

Takie podejście pozwala na uwolnienie kompozycji i wyglądu elewacji od głównej konstrukcji budynku i daje architektom nowe możliwości. Zastosowanie nowoczesnych okładzin, lekkich, wytrzymałych podkonstrukcji oraz możliwości technicznych umożliwia traktowanie elewacji jako drugiej, niezależnej skóry budynku. Fasadę budynku, nawet jeśli zestarzeje się szybciej od pozostałych jego elementów, można nie tylko poddać remontowi – ale także całkowitej wymianie lub rewitalizacji, która zmieniając charakter budynku nada mu drugie życie.

Dzięki zastosowaniu elewacji wentylowanych, perforowanych możemy „nadgryzionym zębem czasu” budynkom nadać nowy, bardziej szlachetny wygląd. Tak stało się na przykład z budynkiem biurowym w centrum Krakowa, który w poprzednim ustroju politycznym był siedzibą Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Dziś jest siedzibą firmy związanej z nowymi technologiami i jego nowa elewacja harmonizuje z charakterem działalności prowadzonej w budynku obecnie.

Budynek: Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Malmo w Szwecji Zdjęcia: www.malmo.se Budynek: Muzeum Sztuki Nowoczesnej, Malmo w Szwecji Zdjęcia: www.malmo.se

Budynki, których stylistyka przestała odpowiadać funkcji, otrzymują nowe „okrycie wierzchnie” dostosowane do aktualnie panujących trendów. Najczęściej takim zabiegom poddawane są galerie handlowe, a modernizacje niejednokrotnie nie są spowodowane koniecznością poprawy fizyki budowli a jedynie zamianą estetyki obiektu.

Dlaczego stosowane są perforacje?

Elewacje budynków podlegają wpływom mody, kształtują architekturę i jej wizerunek, a dzięki zastosowaniu na nich perforacji, mogą dodatkowo nawiązać dialog budynku z odbiorcą. Dzięki takiej formie przekazu łatwiejsze staje się dopasowanie budynku do otoczenia, wpisanie go w krajobraz, nawiązanie do kontekstu kulturowego czy oddanie hołdu historii. Taki zabieg zastosowany został na elewacji budynku muzeum Miejsce Pamięci w Palmirach pod Warszawą – imitacje otworów po kulach upamiętniają ofiary rozstrzelane tam podczas II Wojny Światowej. Poprzez obraz na elewacjach, budynki stają się nośnikami reklam, prezentują logo firm mających w nich siedzibę lub informują o ich funkcji i przeznaczeniu.

Budynek: Tampa Museum of Art, San Francisco w USA Zdjęcia: dezeen.com Budynek: Tampa Museum of Art, San Francisco w USA Zdjęcia: dezeen.com

Elewacja perforowana pełni również funkcje kompozycyjne, ujednolica bryłę budynku poprzez maskowanie jej kształtu i funkcji. Niekiedy fasady tego typu przesłaniają okna, elementy wyposażenia technicznego lub całe kondygnacje techniczne.

Jako narzędzie w rękach projektanta elewacje perforowane dają praktycznie nieograniczone możliwości w kreowaniu wyglądu budynku. Ponadto pozwalają na uzyskanie różnorodnych efektów wizualnych w zależności od pory dnia oraz sposobu oświetlenia – budynek inaczej prezentuje się w dzień, gdy wszystkie kształty wydobywa światłocień, inaczej od wewnątrz, gdy światło wpadając poprzez perforowane otwory maluje wnętrza budynku, a jeszcze inaczej, gdy wewnętrzna iluminacja prześwituje poprzez ażurowe okładziny na zewnątrz obiektu.

Budynek: Dom prefabrykowany, Caderia w Hiszpanii Zdjęcia: architizer.com  Budynek: Dom prefabrykowany, Caderia w Hiszpanii Zdjęcia: architizer.com

Projekt elewacji perforowanych

Elewacje perforowane są niewątpliwie bardzo ciekawym i efektownym sposobem na wykończenie budynku. Projektując i wykonując tego typu okładziny należy mieć na uwadze kilka aspektów technicznych. Ten typ elewacji wymaga świadomego projektu, aby nie stwarzać problemów użytkowych.

Elewacje wentylowane, a do takich należy zaklasyfikować elewacje perforowanie, powinny mieć korzystny wpływ na fizykę budowli. Aby tak się stało, nie można jednak dopuścić do trwałego zawilgocenia niezabezpieczonej w sposób odpowiedni izolacji termicznej – należy odpowiednio dobrać jej rodzaj do zastosowanej perforacji, typu materiału okładzinowego oraz szerokości pustki wentylacyjnej.

Budynek: Centrum Sportu i Rechabilitacji WUM w Warszawie Zdjęcia: AKE studio Budynek: Centrum Sportu i Rechabilitacji WUM w Warszawie Zdjęcia: AKE studio

Projekty elewacji perforowanych, wraz z ich konstrukcją nośną, wykonywane są indywidualnie dla każdego obiektu, z uwzględnieniem wszystkich aspektów: estetycznych, konstrukcyjnych, fizyki budowli oraz antykorozji. Ważnym zagadnieniem jest także sposób czyszczenia takich elewacji oraz odprowadzenia wód opadowych, tak aby jak w najmniejszym stopniu pozostawiały widoczne zanieczyszczenia oraz negatywnie wpływały na ich trwałość. Przy projektowaniu i wykonawstwie elewacji perforowanych najlepiej stosować materiały odporne na korozje i działanie promieni UV, czyli blachy nierdzewne, blachy typu Corten, blachy aluminiowe malowane proszkowo lub powlekane fabrycznie oraz tworzywa sztuczne, konglomeraty itp.

Budynek: The Orange Cube, Lyon we Francji Zdjęcia: iheartwoo.lifeyo.com Budynek: The Orange Cube, Lyon we Francji Zdjęcia: iheartwoo.lifeyo.com

Przemyślany i dopracowany w detalu projekt ma bardzo duże znaczenie także w przypadku, gdy elewacje widziane są od dwóch stron. Sytuacja taka często ma miejsce w przypadku zastosowania perforacji przesłaniającej okna lub inne przezierne elementy budynku. Należy wówczas pamiętać, by wszystkie elementy począwszy od podkonstrukcji i termoizolacji, a skończywszy na okładzinie zewnętrznej były wykonane i mocowane w sposób estetyczny i nie wpływały negatywnie na wygląd całości.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *